Czym jest bilans wodny dla upraw?

Bilans wodny = opady atmosferyczne minus ewapotranspiracja (ET0). Wartość dodatnia oznacza nadwyżkę wody w glebie. Ujemna — deficyt, który może wymagać nawadniania lub oznaczać stres wodny roślin. Pszenia w lipcu potrzebuje ok. 4–5 mm/dzień przy ciepłej pogodzie.

Czym jest ET0 (ewapotranspiracja referencyjna)?

ET0 to teoretyczne zużycie wody przez trawę referencyjną — obliczane standardową metodą agrometeorologiczną. Dla konkretnej uprawy należy pomnożyć ET0 przez współczynnik uprawy Kc (dla pszenicy w kłoszeniu Kc ≈ 1.15, dla kukurydzy w dojrzałości mlecznej Kc ≈ 1.2). Narzędzie podaje ET0 — możesz łatwo przeliczyć.

Skąd pochodzą dane pogodowe?

Dane pobierane są z wysokiej jakości serwisów pogodowych łączących dane historyczne i prognozę. Dokładność dla środkowej Europy jest bardzo dobra — błąd opadów do ±15% dla okresu tygodniowego.

Od jakiego deficytu wodnego warto rozważyć nawadnianie?

Orientacyjne progi: deficyt 30–50 mm w ciągu 2 tygodni = umiarkowany stres, rozważ nawadnianie na glebach lekkich. Deficyt powyżej 50 mm w krytycznych fazach (kwitnienie, ziarnowanie) = duże ryzyko strat plonu. Na glebach ciężkich buforowanie jest większe.

Kalkulator Bilansu Wodnego

Dane pogodowe w czasie rzeczywistym: opady vs. ewapotranspiracja. Czy uprawa potrzebuje nawadniania?

Lokalizacja i parametry

Szerokość geograficzna

Długość geograficzna

Uprawa

Faza: Wypełnianie ziarna · zużycie wody (0.75× ET) zmienia się co miesiąc.

Typ gleby

Inicjalny stan wody w glebie: 70% PAW

FAO-56: wiosna po roztopach ~70–90% · po suszy letniej ~20–40% · brak informacji: zostaw 70%

Dane pogodowe: Twój deszczomierz → stacja IMGW → model Open-Meteo

Kalkulator bilansu wodnego oblicza różnicę między opadami a ewapotranspiracją dla Twojej lokalizacji i uprawy. Deficyt wody widoczny jest od razu w mm/tydzień — bez czekania na komunikat IUNG. Pozwala zdecydować o nawadnianiu zanim rośliny pokażą stres wodny.

Współczynniki uprawy Kc — wartości dla głównych faz

Uprawa	Faza	Kc	Opady krytyczne (mm/tyg)
Pszenica ozima	Kłoszenie–dojrzałość	1.10–1.20	25–35
Rzepak	Kwitnienie	1.15–1.25	30–40
Kukurydza	Dojrzałość mleczna	1.15–1.20	35–45
Ziemniaki	Zawiązywanie bulw	1.10–1.15	30–40
Buraki cukrowe	Intensywny wzrost	1.00–1.10	25–35
Rzepak	Wschodny	0.35–0.40	5–10

Źródło: FAO Irrigation and Drainage Paper 56 (Allen et al.). Wartości orientacyjne dla klimatu środkowoeuropejskiego.

Najczęstsze pytania o bilans wodny

Lokalizacja i parametry

Szerokość geograficzna

Długość geograficzna

Uprawa

Faza: Wypełnianie ziarna · zużycie wody (0.75× ET) zmienia się co miesiąc.

Typ gleby

Inicjalny stan wody w glebie: 70% PAW

FAO-56: wiosna po roztopach ~70–90% · po suszy letniej ~20–40% · brak informacji: zostaw 70%

Dane pogodowe: Twój deszczomierz → stacja IMGW → model Open-Meteo

Uprawa

Faza

Opady krytyczne (mm/tyg)

Pszenica ozima

Kłoszenie–dojrzałość

1.10–1.20

25–35

Rzepak

Kwitnienie

1.15–1.25

30–40

Kukurydza

Dojrzałość mleczna

1.15–1.20

35–45

Ziemniaki

Zawiązywanie bulw

1.10–1.15

30–40

Buraki cukrowe

Intensywny wzrost

1.00–1.10

25–35

Rzepak

Wschodny

0.35–0.40

5–10